Voortplanting bij de gerbil, fokken met gerbils

Nooit zomaar een nestje!

Ik begin met de waarschuwing nooit onvoorbereid te gaan fokken met gerbils.
Een levend dier verdiend respect en moet niet mee geknoeid worden, ook niet als het uit onkunde is.
Onkunde kan goed bijgespijkerd worden.
Ook als je 'eventjes' een keer een nestje wilt (wat sowieso niet zomaar gaat bij gerbils) is het belangrijk veel van de gerbil af te weten en te fokken met dieren met stamboom! Eenmalig een nestje is geen reden om het minder nauw te nemen!

Het nut van stambomen
Veel mensen denken ten onrechte dat een dier een stamboom heeft zodat dit dier mee kan doen aan shows en op 1 of andere manier beter is dan een dier zonder stamboom. Dit is in het geval van gerbils absoluut niet waar!

De reden waarom wij in 2006 zijn begonnen met een stamboom is omdat wij graag een zuivere lijn wilden opzetten, zonder dat er inteelt in voor kwam. Ook konden wij op deze manier veel beter ingrijpen bij problemen, zoals bijvoorbeeld tumoren of epilepsie, wat bij veel (knaag)dieren een probleem is.

Dat dit erg nuttig was bleek toen wij rond het fokseizoen van 2008 een telefoontje kregen van een gerbil met een tumor, die bij ons in de fok was geweest (Snowy). Dit diertje is uiteindelijk ook overleden. Niet veel later ontdekten wij bij de dochter (Meesie, die eveneens in de fok was geweest) ook een tumor, en helaas nog wat later ook bij de kleindochter Esmee (dochter van Meesie). Doordat de hele lijn bekend was door middel van de stambomen en de administratie op orde was hebben wij de lijn kunnen stoppen, ook bij collega fokkers.

Zonder een stamboom is het onmogelijk om goed te selecteren op gezondheid, leeftijd en dergelijke.

Vroeg geslachtsrijp
Gerbils zijn geslachtsrijp rond een leeftijd van 7-8 weken, dit betekend dat ze vanaf dat moment willen en kunnen paren.
Als je er voor kiest te gaan fokken met gerbils dien je altijd 1 man x 1 vrouw te doen. Geen meerdere mannen of vrouwen samen!
Op zich kan een vrouwtje rond haar 10-12de levensweek wel een nestje opvoeden aan. Of het ook echt goed is zijn wederom de meningen over verdeeld.
Ik denk dat je het beste het diertje kunt laten uitgroeien. Begin daarom het beste rond een leeftijd van 4-5 maanden met het fokken met een vrouwtje.
Een mannetje kan natuurlijk eerder ingezet worden, maar het is nog maar de vraag of het vrouwtje het jonge mannetje zal accepteren als partner om zich mee voort te planten. Vaak zullen er dan de eerste maanden geen jongen komen.

Ook hier geldt, altijd per 2
Doe nooit meerdere mannen bij meerdere vrouwen, of een man bij meer vrouwen of meer mannen bij 1 vrouw.
Hierdoor ontstaan gevechten, en jaloezie tussen onderlinge geslachten. Als er eenmaal pups zijn, ontstaat er nest roof en het doden van pups.
Er wordt vaak gezegd dat alleen de dominanste gerbils in de groepen dekken, maar dit is niet waar. Alles zal dus met elkaar gaan fokken.
Houd om die reden dus ook nooit een gezinnetje bij elkaar. Vader zal de dochter dekken, en zoonlief zal de moeder dekken. Dit gebeurd helaas met regelmaat, het is geen uitzondering!

De paring
Een vrouwtje is 1 keer in de 4 dagen paringsbereid, dit betekend, dat als het mannetje haar op die dag dekt, er een grote kans is dat ze zwanger raakt.
Het vrouwtje verspreid een geur, die het mannetje ruikt, daardoor weet hij dat ze paringsbereid is.
Het mannetje jaagt soms urenlang achter het vrouwtje aan, in de hoop haar te kunnen dekken, dit gebeurd dan ook erg vaak, na elke penetratie gaat het mannetje kort zijn geslachtsdelen wassen, het vrouwtje wast zich alleen als er ook daadwerkelijk een zaadlozing heeft plaatsgevonden.

De dracht
Als een vrouwtje zwanger is duurt het ongeveer 24 tot 26 dagen voor de jongen geboren worden. Als het vrouwtje op dat moment nog jongen heeft kan ze de dracht zelfs uitstellen tot 42 dagen! Je zult niet aan het vrouwtje zien dat de bevalling gaat beginnen, ze is tot de bevalling begint nog steeds heel erg actief, ze vertoond zelden ander gedrag.

Enkele uurtjes voor de bevalling zie je dat het mannetje een nestje gaat bouwen elders in de kooi, als dit gebeurd zijn er binnen enkele uurtjes of hooguit een dag later pups. Zo kan het vrouwtje zich in alle rust voorbereiden op de bevalling.
Soms kun je de pups in de buik zien bewegen. Als je dit waarneemt zijn er ook binnen enkele uren tot een dag pups.


Als mams bevalt van het nieuwe nestje moeten paps en de oudere pups tijdelijk verkassen....

De bevalling
De bevalling duurt soms maar een uurtje, maar kan ook gemakkelijk een paar uren duren. Het vrouwtje zal tijdens de bevalling vaak gewoon rondlopen, eten, spelen, graven enz.
Het mannetje dekt het vrouwtje meteen na (en vaak ook tijdens!) de bevalling weer.
Dus zodra de oudere pups dan het nest hebben verlaten bevalt het vrouwtje van het volgende nest, soms zelfs nog als de oudere pups er nog bij zitten.

De pups worden helemaal kaal, doof en blind geboren.

Gerbil pupjes

De ontwikkeling
De pups zijn helemaal afhankelijk van de moeder (en vader). Ze zullen meestal nog niet zelf het nest uit kruipen. De ouders zullen veel op het nest zitten om ze te voeden en warm te houden. De vader is heel erg betrokken bij de opvoeding en nadat de bevalling af is gelopen mag hij ook al kennismaken en vanaf dat moment doen ze het echt samen, dat is prachtig om te zien!
In sommige gevallen moet de vader nog een paar uurtjes tot een dag wachten voor hij er bij mag, dit hangt af van het vrouwtje.



De pupjes krijgen na 5 tot 7 dagen duidelijk haartjes, voor ervaren hobby fokkers is het vaak al snel duidelijk welke kleuren het zullen zijn. De buikhaartjes beginnen vanaf een dag of 11 door te komen. Dan zie je kleine donshaartjes.
Het geslacht is echter meteen na de geboorte al te zien, maar zal voor mensen die voor het eerst een nestje meemaken haast onmogelijk zijn.
De oogjes gaan open rond de 18 dagen, soms zijn ze wat vroeger, zelden zijn ze later.
Voordat de oogjes open gaan, rennen ze al door de bak, dit is een grappig gezicht, ze zien niks, dus ze lopen overal tegenaan.
Vanaf 3 weken gaan de kleintjes vast voer eten, doe door het voer dan ook tortelduivenvoer, dit zijn kleine pitjes, en dat kunnen de kleintjes gemakkelijk opeten. De pups drinken tot 4,5 weken ongeveer bij de moeder, houd ze echter tot 6 weken bij de ouders, zodat ze alle normen en waarden van  het gerbil zijn met zich mee krijgen.
Na 6 weken moeten ze gescheiden worden van de ouders, zet ook de broertjes en zusjes al van elkaar gescheiden zodat je geen broer/zus nestjes en dus inteelt kunt verwachten. Op deze leeftijd redden ze zichzelf best, maar zet ze nooit alleen.

Gerbil pups!

Laat de pups niet bij de ouders, want de vader zal zijn dochters gaan dekken en de zonen zullen de moeder gaan dekken, zo ontstaat er ruzie tussen de vader en de zonen en de moeder en de dochters, het is dus van belang ze wel te scheiden.